mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 4749 sayılı Kanun

4749 sayılı KAMU FİNANSMANI VE BORÇ YÖNETİMİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN

Kanun · Resmî Gazete 9 Nisan 2002, sayı 24721

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ BÖLÜM – Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Madde 1 – Amaç

Bu Kanun; ekonomik dengeyi ve piyasa istikrarını koruyarak Devletin iç ve dış borçlanma, hibe alma ve verme işlemlerinin nasıl yürütüleceğini düzenler. Ayrıca nakit yönetimi, borçların takibi, garanti verilmesi ve…

Madde 2 – Kapsam

Bu madde, Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun hangi kurum ve kuruluşları kapsadığını belirler.

Madde 3 – Tanımlar

Bu madde, Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında kullanılan temel terimlerin ve teknik kavramların açıklamalarını içerir.

İKİNCİ BÖLÜM – Yetki

Madde 4 – Yetki

T.C. adına borç alma, garanti verme ve dış finansman yönetimi süreçlerinde Bakan ve Cumhurbaşkanının yetkilerini tanımlayan maddedir. Mahalli idarelerin bazı borçlanma işlemleri için izin alma zorunluluğunu ve…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Limit

Madde 5

Kamu finansmanı için yapılacak net borç kullanımı, bütçedeki başlangıç ödenekleri ile tahmini gelirler arasındaki fark kadardır. Borçlanma limitleri normalde değiştirilemez ancak belirli oranlarda artırılması…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Madde 6 – İç borçlanma

Devlet iç borçlanma senetlerinin tüm uygulama şartlarını Bakan belirler. Özel tertip senetlerin ihracı genellikle bütçedeki ödeneğe bağlıyken, belirli istisnai durumlarda farklı kurallar uygulanır. Senetlerin basımı ve…

Madde 7 – Dış borçlanma

Türkiye Cumhuriyeti adına dış borç sağlanması, şartların belirlenmesi ve sözleşmelerin değiştirilmesi konusunda Bakan yetkilidir; süreçlerin yönetimi ise Müsteşarlık tarafından yürütülür. Borçlanma anlaşmaları kural…

Madde 7/A – Kira sertifikası ihracı

Bakan, çeşitli maddi ve maddi olmayan varlıkları kullanarak kira sertifikası ihraç etmek amacıyla özel hukuk tüzel kişiliğinde varlık kiralama şirketleri kurmaya veya kamu kurumlarını görevlendirmeye yetkilidir. Bu…

BEŞİNCİ BÖLÜM

Madde 8 – Hazine garantileri ve garantisiz borçlar için izin alınması

Hazine garantilerinin yürütülmesi, ücretlendirilmesi ve uygulama esaslarını belirleyen hükümdür. Yerel yönetimlerin ve borçlu kuruluşların dış finansman yükümlülüklerine ilişkin sorumluluklarını ve bütçe önceliklerini…

Madde 8/A – Borç üstlenimi

Belirli tutarların üzerindeki yap-işlet-devret ve yap-kirala-devret modelleriyle yapılan yatırımların sözleşmeleri erken feshedilip tesisler devralındığında, yabancı kaynaklı borçların Müsteşarlık tarafından…

ALTINCI BÖLÜM – Hibe

Madde 9 – Hibe

Türkiye Cumhuriyeti adına dış kaynaklardan hibe alınması ile yurt dışına nakdi, ayni, savunma ve güvenlik amaçlı hibe verilmesinin usullerini düzenler. Bu süreçlerdeki yetki paylaşımını, bütçe kayıt yöntemlerini ve…

YEDİNCİ BÖLÜM – Hazine Alacakları

Madde 10

Türkiye Cumhuriyeti adına dış borç verilmesi, bu borçların şartlarının belirlenmesi ve Türkiye İhracat Kredi Bankası aracılığıyla yürütülen resmi destekli ihracat kredileri ile sigorta işlemlerinin yönetimini düzenler.…

Madde 11 – Hazine alacaklarının tahsili ve idaresi

Hazine alacaklarının şartlarının belirlenmesi, tahsili, takibi ve yönetimine ilişkin yetkileri ve yöntemleri düzenler. Belirli alacaklarda 6183 sayılı Kanun'un uygulanacağını, denetim yetkilerini ve belediyeler için…

SEKİZİNCİ BÖLÜM – Nakit, Borç ve Risk Yönetimi

Madde 12 – Nakit, borç ve risk yönetimi

Devletin nakit akışlarının, borçlarının ve risklerinin yönetimi, Bakan tarafından yetkilendirilen Müsteşarlık tarafından makroekonomik dengeler gözetilerek yürütülür. Kamu kurumlarının mali kaynaklarının toplanması ve…

Madde 13 – Risk hesabı

Bu madde, Müsteşarlığın hazine garantileri kapsamındaki ödemeleri ve öngörülemeyen risk yönetimi giderlerini karşılamak amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde oluşturulan risk hesabını düzenler. Hesap…

DOKUZUNCU BÖLÜM – Devlet Borçlarının Bütçeleştirilmesi

Madde 14 – Devlet borçlarının bütçeleştirilmesi, muhasebeleştirilmesi ve raporlanması

Bu madde, Devletin iç ve dış borçlarının nasıl bütçeleştirileceğini, muhasebeleştirileceğini ve raporlanacağını düzenlemektedir. Kamu kurumlarının ve finansal kuruluşların borç ve kredi bilgilerini bildirme…

ONUNCU BÖLÜM – Çeşitli Hükümler

Madde 15 – Vergi, resim, harç ve fon istisnası

Bu madde, Müsteşarlık tarafından yönetilen Devlet iç ve dış borçlarına ilişkin çeşitli ödeme, işlem ve belgelerin vergi, resim, harç ve fonlardan istisna tutulmasını düzenler. İç borçlanma senetlerinden dış borç…

Madde 16 – Düzenleme yapma, danışmanlık hizmetleri ile anlaşma ve ilgili dökümanların muhafazası

Bu madde; borçlanma limitleri, hazine garantileri ve dış finansman gibi konuların uygulama yöntemlerinin yönetmeliklerle belirleneceğini ve bu hususlardaki değişikliklerin yalnızca bu Kanun üzerinden yapılabileceğini…

Madde 17 – Değiştirilen, yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler

Bu madde, bazı kanunların uygulanmamasıyla ilgili kuralları belirlemekte ve kamu finansmanı kapsamındaki hangi sözleşmelerin Resmî Gazete'de yayımlanmayacağını düzenlemektedir. Belirtilen istisnalar dışındaki tüm…

Madde Ek 1 – Fonlara yapılacak aktarımlar

Sermaye şirketleri ve projelere finansman sağlayan üst fonlara veya fonlara ayrılacak kaynağın üst sınırı, niteliği, seçim kriterleri ve denetim gibi hususlar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Ödeme miktarlarının…

Madde Ek 2 – Ulusal Fonun kullanımı

Avrupa Birliği anlaşmaları kapsamındaki ortak finansman ve diğer giderlerin karşılanma sürecini, Ulusal Fon'a aktarımları ve bu fonların yönetimini düzenler. Borcun ödenmemesi veya fon transferlerinde gecikmeler olması…

Madde Ek 3 – Temettü ödemeleri ile kâr aktarımlarının taşınmaz devri ile yapılması

Belirli kamu teşebbüsleri ile Hazine veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ortaklı kuruluşlar, temettü ve kâr aktarımlarını nakit ödemeye ek olarak sahip oldukları taşınmazların mülkiyetini Hazineye devrederek…

Madde Ek 4

Cumhurbaşkanı; Türkiye Varlık Fonu Yönetimi A.Ş., buna bağlı şirket ve alt fonlar ile belirlenen şekilde Türkiye Varlık Fonuna aktarılan kuruluşların dış borç işlemleri ve Hazine geri ödeme garantileri için bu Kanun…

Madde Ek 5

Savunma ve güvenlik hizmetleri sektöründe, nihai kullanıcısı genel bütçeli kamu idareleri olan projeleri yürüten özel bütçeli kuruluşlara dış imkân sağlama yetkisi verilmiştir. Bu kuruluşlar söz konusu işlem için…

Madde Ek 6

Bu madde, Orman Genel Müdürlüğünün yatırım projeleri için madde yürürlüğe girmeden önce ve sonra temin edilen dış finansmanın Genel Müdürlüğe tahsisli olarak kullandırılmasını düzenler. Ayrıca, bu kapsamdaki kredileri…

Madde Ek 7 – Doğal afetler nedeniyle sağlanacak dış finansman

Doğal afet nedeniyle afet bölgesi ilan edilen yerlerdeki imar ve yapı çalışmaları için temin edilen dış finansmanın Afet Yeniden İmar Fonu'na veya ilgili kurumlara ücretsiz aktarılmasına Bakan yetkilidir. Ayrıca Bakan,…

Madde Ek 8

Bakan, Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nin Japonya Hükümeti veya Japon kurumlarından sağlayacağı dış finansman için yıllık yatırım programında yer alması şartı aranmaksızın Hazine geri ödeme garantisi…

ONBİRİNCİ BÖLÜM – Geçici ve Son Hükümler

Madde Geçici 1

Bu madde, belirli düzenlemelerin tamamlanması gereken süreleri belirlemektedir. Müsteşarlığın, 12. madde kapsamındaki uygulamaları ve risk yönetimi altyapısını 31.12.2002 tarihine kadar tamamlaması öngörülmüştür.…

Madde Geçici 2

Bu kanun yürürlüğe girmeden önce kamu kurumlarının yurt içi piyasalardan yaptığı Hazine garantili veya kefaletli borçların üstlenilmesiyle oluşan alacaklar, kamusal hizmet ve ilişkilerden doğmuş sayılır. Bu alacakların…

Madde Geçici 3

Hazine alacaklarına ait gecikme faizi ve cezalarının bildirimi ile bunların özel bir komisyon aracılığıyla uzlaşma yoluyla çözüme kavuşturulma sürecini düzenler. Kurum ve kuruluşların başvuru şartlarını, komisyonun…

Madde Geçici 4

Marmara ve Düzce depremleri sonrası bölgedeki acil yardım, yeniden yapılandırma ve rehabilitasyon projelerinin finansmanı için yurt dışından sağlanan kredilerin yönetimi düzenlenmiştir. Bu kredilerin genel bütçe…

Madde Geçici 5

Bu kanun yürürlüğe girmeden önce imzalanan Devir Anlaşması, İkraz Anlaşması veya benzeri kredi sözleşmeleri nedeniyle oluşan mevcut ve gelecek Hazine alacakları hakkında, kanunun 11 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Madde Geçici 6

Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı projesi çerçevesindeki belirli anlaşmaların imzalanması, bu anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklere dair garantilerin verilmesi ve yetkili kamu kurumlarının belirlenmesi hususlarında…

Madde Geçici 7

Madde Geçici 8

İstanbul'daki deprem riskiyle ilgili projelerin finansmanı için dış kaynaklardan sağlanan mevcut kredilerin kullanımı, İstanbul Valiliği aracılığıyla sürdürülür. Cumhurbaşkanı, bu projeler için alınacak yeni dış…

Madde Geçici 9

Bu madde, Müsteşarlığın dış finansman veya türev ürün işlemleri kapsamında, anlaşmalar henüz imzalanmadan veya yürürlüğe girmeden önce ortaya çıkan belirli ödeme yükümlülüklerinin nasıl yönetileceğini düzenler. Söz…

Madde Geçici 10

Cumhurbaşkanı, TCDD'nin belirli yatırım programlarında yer alan projeleri için dış kaynaklardan Türkiye Cumhuriyeti adına sağlanan kredileri, bütçe kalemleriyle ilişkilendirmeksizin karşılıksız olarak tahsis etmeye…

Madde Geçici 11

Belirli kalkınma ve acil yardım projeleri için uluslararası kuruluşlardan alınan kredilerin, ikraz anlaşmasına bağlanmamış kısımlarının silinmesi veya hibe sayılmasına ilişkindir. Maddenin yürürlüğe girdiği tarihten…

Madde Geçici 12

5018 sayılı Kanunun eki (II) sayılı Cetvelin (A) bölümünde yer alan kuruluşların 1/1/2006 öncesi yaptıkları dış kredi anlaşmaları kapsamında kredileri kullandırılmaya devam eder. Aynı durum bu bölümdeki üniversitelerin…

Madde Geçici 13

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu bünyesindeki program ve projelerin finansmanı amacıyla Türkiye Cumhuriyeti tarafından dış kaynaklı sağlanan kredilerin, bütçe kalemleriyle ilişkilendirilmeden Fona…

Madde Geçici 14

Hazine Müsteşarlığı, Türkiye İmar Bankası'nın karşılığı olmaksızın sattığı Devlet iç borçlanma senetleri nedeniyle TMSF tarafından yapılacak ödemelerin sağlanması için TMSF'ye özel tertip Devlet iç borçlanma senetleri…

Madde Geçici 15

İstanbul'da 2009 yılında yapılacak Dünya Bankası Grubu ve Uluslararası Para Fonu Toplantısı'nın organizasyon giderleri ile mal ve hizmet alımları için 2008 yılında Hazine Müsteşarlığı tarafından belirli kanuni…

Madde Geçici 16

Hazine'nin TCDD'den olan vadesi geçmiş kredi, faiz ve masraf alacaklarının, TCDD'nin Ulaştırma Bakanlığı'ndan olan yol bakım ve onarım gideri alacaklarıyla karşılanarak silinmesine imkan tanır. Bu işlem sonrası kalan…

Madde Geçici 17

31/12/2007 tarihine kadar TMSF'ye verilen özel tertip Devlet İç Borçlanma Senetlerinden kaynaklı Hazine alacaklarının silinmesi ve TMSF'nin bazı bankalardan elde ettiği gelirlerin Müsteşarlığa aktarılmasına ilişkin…

Madde Geçici 18

Konut edindirme yardımı hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin olarak Müsteşarlığın, Emlak Konut GYO'ya Devlet İç Borçlanma Senetleri ihraç edebileceği düzenlenmiştir. Şirketin yükümlülüğünü aşan miktarlar için…

Madde Geçici 19

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünün 2009 yılı finansman açığını kapatmak için, kurumun hazinedeki alacaklarına ve ödenmemiş sermayesine karşılık Müsteşarlık tarafından Özel Tertip Devlet İç Borçlanma Senedi…

Madde Geçici 20

Kredi sistemi ve finansman imkanlarını geliştirmek amacıyla, kredi garanti kurumlarına 100 milyar Türk lirasına kadar nakit aktarımı yapılması veya özel tertip Devlet iç borçlanma senedi ihraç edilmesi düzenlenmiştir.…

Madde Geçici 21

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'nün 2009 yılı kampanya dönemi finansman açığının karşılanması için Hazine Müsteşarlığınca ödünç olarak özel tertip Devlet iç borçlanma senedi çıkarılabilir.

Madde Geçici 22

2009 yılı için 5. maddede düzenlenen net borç kullanımı tutarı, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Bakan ve Bakanlar Kurulu tarafından artırılan tutarın beş katı olarak uygulanır.

Madde Geçici 23

Hazine Müsteşarlığı'ndan alınarak Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğüne kullandırılan ve kurum tarafından geri ödense de Hazineye aktarılmayan borcun tasfiyesini düzenler. Bu borç, 1977 yılındaki tutarı üzerinden…

Madde Geçici 24

Bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Karayolları Genel Müdürlüğü'nün yatırım projelerini finanse etmek için imzaladığı kredi sözleşmeleriyle alınan dış kredilerin, yine bu Genel Müdürlüğe tahsis edilerek kullanılmaya…

Madde Geçici 25

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün bu maddenin yürürlüğe girmesinden önceki yatırım projeleri için alınan dış kredilerinin, 1/1/2012 tarihinden itibaren yine bu Genel Müdürlüğe tahsisli olarak kullandırılmaya devam…

Madde Geçici 26

Cumhurbaşkanı, TCDD'nin 2014-2018 yılı yatırım programındaki projeleri için dış kaynaklardan sağlanan kredileri kurumun sermayesine mahsuben veya karşılıksız olarak tahsis edebilir. Maliye Bakanı ise bu kapsamda tahsis…

Madde Geçici 27

Türk Standartları Enstitüsünün 7/8/1991 tarihli ikraz anlaşması nedeniyle oluşan ve ödenmeyen Hazine alacaklarının silinmesine, Bakanın teklifi ile Maliye Bakanı karar verebilir.

Madde Geçici 28

Toplu Konut İdaresi Başkanlığının Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası A.Ş.'ye olan belirli borçlarının Müsteşarlığa nakledilmesi ve burada karşılıklı mahsuplaşma yapılmasına ilişkin usuller düzenlenmiştir. İşlemler…

Madde Geçici 29

2017 yılı için 5. maddedeki net borç kullanımı tutarının nasıl uygulanacağını belirler. Söz konusu tutar, Bakan ve Bakanlar Kurulu tarafından artırılan miktara otuz yedi milyar Türk lirası eklenerek hesaplanır.

Madde Geçici 30 – Vakıfbank hisselerinin devri

Vakıfbank’ın belirli grup hisselerinin devri karşılığında ihraç edilen kira sertifikalarının ve devlet iç borçlanma senetlerinin borçlanma hesaplarına dâhil edilmemesine dair istisnaları düzenler. Belirli hisse…

Madde Geçici 31

2019 yılı için 5 inci maddede yer alan net borç kullanımı tutarı, 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutara 70 milyar Türk lirası eklenerek uygulanır.

Madde Geçici 32

2020 yılı için ikrazen ihraç edilecek özel tertip Devlet iç borçlanma senetlerinin üst sınırı belirlenmiştir. Bu sınır, 7197 sayılı Kanunda yer alan başlangıç ödenekleri üzerinden hesaplanmaktadır.

Madde Geçici 33

Türkiye Deprem Rehabilitasyon ve Yeniden Yapılandırma Yardım Programı (TERRA) kapsamında belli tarihlerde Avrupa Yatırım Bankası ile imzalanan anlaşmalarla yerel yönetimlere kullandırılan kredilerden doğan Hazine…

Madde Geçici 34

5. maddede düzenlenen net borç kullanımı tutarı, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren 2020 yılı için Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutarın iki katı şeklinde uygulanır.

Madde Geçici 35

Gerçek kişilerin Türk lirası vadeli mevduat ve katılma hesaplarını döviz kurlarına karşı desteklemek amacıyla, belirlenen tarihler arasında açılan hesaplar için Hazine ve Maliye Bakanı tarafından Merkez Bankasına…

Madde Geçici 36

2022 yılında uygulanacak olan net borç kullanımı tutarı, Bakan tarafından artırılan tutara 200 milyar Türk lirası eklenerek belirlenir. Bu uygulama 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren geçerlidir.

Madde Geçici 37 – Yeni Konut Finansman Programı

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişilerin konut finansmanı taksitlerini kolaylaştırmak amacıyla, devlet destekli bir kredi programı düzenlenmiştir. Bu program kapsamında, hane gelirinin belli bir oranını aşan…

Madde Geçici 38

2023 yılı için, 5 inci maddede düzenlenen net borç kullanımı tutarı, 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutarın üç katı olarak uygulanacaktır.

Madde Geçici 39

Dünya Bankası tarafından finanse edilen İklime ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamındaki dış kredilerin, Kentsel Dönüşüm Başkanlığına tahsis edilmiş sayıldığı ve bu şekilde kullanılmaya devam edileceği…

Madde Geçici 40

Hazine ve Maliye Bakanı, TCDD'nin vadesi geçmiş belirli borçlarından doğan Hazine alacaklarının, kurumun ödenmemiş sermayesine mahsup edilmesi amacıyla Bakanlık bütçesine ödenek eklemeye yetkilendirilmiştir.

Madde Geçici 41

Bakan, kamu bankalarının sermaye yapılarını güçlendirmek amacıyla 2024 mali yılı içinde Türkiye Varlık Fonu Yönetimi A.Ş. Piyasa İstikrar ve Denge Alt Fonuna borç şeklinde özel tertip Devlet iç borçlanma senedi ihraç…

Madde Geçici 42

2025 yılına ait net borç kullanımı tutarı, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutara 595 milyar Türk lirası eklenerek uygulanır. Bu işlem 5 inci maddedeki düzenlemeleri kapsar.

Madde 18 – Yürürlük

Bu madde, Kanunda yer alan maddelerin ve belirli fıkraların hangi tarihlerde yürürlüğe gireceğini düzenler.

Madde 19 – Yürütme

Bu madde, Kanun hükümlerinin yürütme yetkisinin hangi makama ait olduğunu belirlemektedir. Buna göre, Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.