mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 2972 sayılı Kanun

2972 sayılı MAHALLİ İDARELER İLE MAHALLE MUHTARLIKLARI VE İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ HAKKINDA KANUN

Kanun · Resmî Gazete 18 Ocak 1984, sayı 18285

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ BÖLÜM – Genel Hükümler

Madde 1 – Amaç ve kapsam:

Bu Kanun, mahalli idare organlarının seçimlerine ilişkin kural ve yöntemleri belirler. Seçimlerin sistemi, süreci, dönemi, zamanı, bölgesi ile adaylık ve seçilme şartlarını düzenler.

Madde 2 – Seçim sistemi ve usulü:

Mahalli idareler seçimlerinin hangi temel ilkeler çerçevesinde ve kimin denetiminde gerçekleştirileceğini düzenleyen maddedir. Ayrıca belediye başkanlığı ve meclis üyeliği seçimlerinde farklı oylama sistemlerinin…

Madde 3 – Seçim çevresi:

Bu madde, yerel seçimlerdeki seçim çevrelerini belirlemektedir. Buna göre il genel meclisi üyeliği seçimlerinde ilçeler, belediye başkanlığı ve belediye meclis üyeliği seçimlerinde ise belgeler seçim çevresi sayılır.

Madde 4 – Büyük şehirlerdeki seçim çevresi:

Büyükşehir belediye başkanı seçimlerinde seçim çevresinin, büyükşehir belediye sınırlarından oluştuğu belirlenmiştir.

Madde 5 – Seçilecek üye sayısı:

Madde 6 – Büyük şehir belediye meclisine katılacak üye sayısı:

Büyükşehir belediye meclisinde yer alacak üye sayısı, belediye sınırları içindeki her bir ilçenin belediye meclisi üye sayısının beştebirinin toplanmasıyla belirlenir. Bu işlemde artan sayılar dikkate alınmaz. Yedek…

Madde 7 – Tespit ve ilan:

Seçim çevrelerinde seçilecek asıl ve yedek üye sayılarını il seçim kurulu belirler ve bunu ilçe seçim kurullarına iletir. İlçe seçim kurulları ise belirlenen bu sayıları alışılmış yöntemlerle duyurur.

Madde 8 – Seçim dönemi-seçim başlangıç tarihi ve seçim günü:

Mahalli idareler seçimlerinin ne zaman yapılacağını ve hangi tarihlerden itibaren başlayacağını belirleyen maddedir. Ayrıca yeni kurulan yerel yönetimlerin ilk seçim süreci ve savaş durumuyla ilgili erteleme imkanı…

Madde 9 – Seçilme yeterliliği:

On sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı, belirli yasal engellere sahip olmamak şartıyla belediye başkanlığı, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebilir.

İKİNCİ BÖLÜM – Seçim Öncesi İşleri

Madde 10 – Adaylık:

Anayasa ve kanunlardaki şartları taşıyan vatandaşların il genel meclisi, belediye başkanlığı ve belediye meclis üyeliğine nasıl aday olabileceklerini düzenler. Siyasi partilerin aday belirleme yöntemleri, kontenjan…

Madde 11 – Eksik adaylıkların tamamlanması:

Aday sayısını eksik belirleyen siyasi partilere, ilçe seçim kurulu tarafından bu durum bildirilir. Belirtilen süre içinde liste tamamlanmazsa parti seçime eksik listeyle katılır. Parti merkezleri, sürenin aşılmaması…

Madde 12 – Siyasi partilerin aday listelerini vermeleri:

Siyasi partilerin ve bağımsız adayların aday listelerini seçim kurullarına teslim etme süreçlerini ve bu listelerin ilan edilmesini düzenler. Teslimlerin belirli süreler içinde ve alındı belgesi karşılığında yapılması…

Madde 13 – Bağımsız adayların müracaatı:

İl genel meclisi üyeliği, belediye meclisi üyeliği ve belediye başkanlığına bağımsız aday olmak isteyenlerin, gerekli şartları taşıdıklarını bildiren bir dilekçeyle ilgili ilçe seçim kurulu başkanlığına başvurmaları…

Madde 14 – Adaylara karşı itiraz:

Adaylıkların geçici ilanından sonraki itiraz süreçlerini ve sürelerini belirleyen maddedir. İtirazlar sırasıyla ilçe ve il seçim kurullarına yapılır. Siyasi partilerin, itiraz sonucu ortaya çıkan eksiklikleri belirli…

Madde 15 – Adayların incelenmesi:

İlçe seçim kurulları, adayların başvuru şartlarını inceleyip eksiklik bulursa durumu adaya ve siyasi parti ilçe başkanlıklarına bildirir. Bu bildirime karşı il seçim kuruluna itiraz edilebilir ve kurul bu itirazı kesin…

Madde 16 – Adayların ilanı:

Adaylıklar kesinleştikten sonra ilçe seçim kurulları, tüm adayları oy verme gününden 20 gün önce ilan eder. İlandan sonra gerçekleşen istifalar seçim sonuna kadar dikkate alınmaz; ancak kişi seçildiği takdirde istifası…

Madde 17 – İl genel meclisi ve belediye meclisi üyeleri ile belediye başkanlarının adaylığı:

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Seçim Günü İşleri

Madde 18 – Kullanılacak oy pusulasının şekli:

İl genel meclisi, belediye meclisi ve belediye başkanlığı seçimlerinde birleşik oy pusulaları kullanılır. Bu pusulaların fiziksel özellikleri, üzerindeki bilgiler, basım yöntemleri ve dağıtım sayıları belirli…

Madde 19

Seçmenin oy kullanma işleminin nasıl gerçekleştirileceğini, mührün kullanımını ve pusulaların zarfa yerleştirilme usullerini belirleyen maddedir. Genel olarak tüm seçim pusulalarının aynı zarfa konulması esastır ancak…

Madde 20 – Geçerli sayılmayan oylar:

Madde 21 – Tutanağa geçirme:

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Seçimlerden Sonra Yapılacak İşler

Madde 22 – Belediye başkanlıklarına seçilenlerin tespiti:

Belediye başkanlarının nasıl tespit edileceği düzenlenmiştir. İlçe belediye başkanları ilçe seçim kurulunun yaptığı birleştirmede, büyükşehir belediye başkanları ise il seçim kurulunun yaptığı birleştirmede en çok oy…

Madde 23 – İl genel meclisi ve belediye meclisi üyeliklerine seçilenlerin tespiti:

İl genel meclisi ve belediye meclisi asıl ve yedek üyelerinin hangi yöntemlerle belirleneceğini düzenleyen maddedir. Seçilen üyelerin tespiti için oy hesaplama yöntemleri, kontenjan adaylarının durumu ve sonuçların…

Madde 24 – Büyük şehir meclisine katılacak üyeler:

Büyükşehir meclisindeki asıl üyeler, her ilçe ve ilk kademe belediyesi için seçilenlerin seçim sıralamasında üstte yer alan isimlerden başlanarak belirlenir. Yedek üyelikler de aynı yöntemle hesaplanır.

Madde 25 – Seçimin veya tutanağın iptali:

Seçim tutanaklarının yanlışlıklar nedeniyle iptali durumunda yeni işlemlere göre belgeler düzenlenir veya seçim çevresi genelinde yeniden seçim yapılır. Bazı meclis üyelerinin belgeleri iptal edilirse yerlerine kendi…

BEŞİNCİ BÖLÜM – Seçim Sonuçlarının İlanı:

Madde 26 – Seçim sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulunca ilanı:

Yüksek Seçim Kurulu, ilçe seçim kurulları tarafından gönderilen belgelere dayanarak seçimin genel sonucunu ilan eder. Metne göre seçim sonuçları aynı zamanda Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanır.

Madde 27

Devlet İstatistik Enstitüsü, ilçe seçim kurularının sunduğu belgelere dayanarak sandık tutanaklarındaki mevcut bilgileri seçim çevreleri bazında yayımlar. Bu işlem en geç seçimi takip eden yıl içinde tamamlanır.

Madde 28 – Belediye ve il genel meclisi yedek üyelerinin asıl üyeliğe getirilmesi:

İl genel meclisi ve belediye meclislerinde meydana gelen üyelik boşalmalarının yedek üyeler aracılığıyla nasıl doldurulacağını belirler. Sürecin yönetimi boşalmanın olduğu yere göre vali veya belediye başkanı…

Madde 29 – Seçimlerin yenilenmesi

Belirli durumların oluşması halinde, seçim dönemi bitmeden yerel seçimlerin yenilenme sürecini düzenler. Bu süreçte mülki amirlerin bildirimi üzerine İlçe Seçim Kurulu tarafından yeniden seçim kararı alınır.

ALTINCI BÖLÜM – Köy ve Mahalle Muhtarları, Köy İhtiyar Meclisi ve

Madde 30 – Seçilecek üye sayısı:

Madde 31 – Adaylık ve seçilme yeterliliği:

Köy ve mahalle muhtarlıkları ile ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde herhangi bir adaylık usulü uygulanmaz. Belirlenen şartları taşıyan ve yasal engeli olmayan Türk vatandaşları bu görevlere seçilebilir. İlkokul…

Madde 32 – Seçim çevresi, oy verme ve seçim sistemi:

Mahalle ve köy muhtarlıkları ile ihtiyar heyeti ve meclisi seçimlerinin kapsamını, uygulama yöntemini ve oy pusulalarının özelliklerini düzenler. Bu seçimlerin ekseriyet sistemine göre yapılması esastır.

Madde 33 – Boşalan muhtarlık, ihtiyar meclisi ve heyeti üyeliği için seçim yapılması:

Köy veya mahalle muhtarlığının ya da ihtiyar meclisi/heyeti üyeliğinin boşalması durumundaki bildirim süreçlerini ve seçim zamanlarını belirleyen hükümdür. Muhtarlık boşalmalarında genel kural Haziran ayındaki…

Madde 34 – Diğer işlemler:

Muhtar, ihtiyar heyeti ve ihtiyar meclisi seçimleriyle ilgili diğer tüm işlemler, bu kanundaki ve bu kanunun atıfta bulunduğu diğer kanunlardaki usul ve esaslara göre yapılır.

Madde Ek 1

Seçmen kütüğüne kayıtlı ve oy kullanma yeterliliği olanların, meşru bir mazeretleri olmadan mahalli idareler genel ve ara seçimlerine katılmamaları durumunda para cezasına çarptırılacağını düzenleyen hükümdür. Söz…

Madde Ek 2

Yerleşimlerin dağınık olduğu veya köylerin birbirine yakın bulunduğu durumlarda, seçim sandıklarının tek bir mahalle veya köyde toplanmasına İlçe Seçim Kurulu tarafından karar verilebilir. Bu işlemin gerçekleşebilmesi…

Madde Ek 3

Kamu kurumlarında memur veya kadrolu işçi olarak çalışırken Belediye Başkanı seçilen ancak yeniden aday olamayan veya seçilemeyen kişilerin eski görevlerine dönme imkanını düzenler. Belirli şartları taşıyanlar, seçim…

YEDİNCİ BÖLÜM – Geçici Hükümler

Madde Geçici 1

Yeni il genel meclisi seçimleri yapılıp bu meclisler ilk toplantısını gerçekleştirene kadar, 25/9/1980 tarihli ve 2304 sayılı İdarei Umumiyei Vilayat Kanunu Muvakkatına Ek Kanun hükümleri uygulanmaya devam eder.

Madde Geçici 2

Yeni belediye başkanı ve belediye meclisi üyeleri seçilinceye kadar, daha önce yürürlükte olan 2303 sayılı ve 2508 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği belirlenmiştir.

Madde Geçici 3

Kanun yürürlüğe girdikten sonraki ilk yerel seçimlerde, siyasi partilerin aday belirleme sürecinde ön seçim yapması yasaklanmıştır. Adaylar, partinin farklı düzeydeki idari kurulları tarafından belirlenip genel…

Madde Geçici 4

Bu kanun sonrası yapılacak ilk seçimlerde, kayıtlı olduğu yerde bulunmasına rağmen haklı bir nedeni olmadan oy kullanmayanlara ilçe seçim kurulu başkanı tarafından 2.500 lira para cezası verilir. Seçimin ardından üç ay…

Madde Geçici 5

Büyük şehir yönetiminin hukuki statüsü, bu Kanun yürürlüğe girdikten sonra yapılacak ilk seçimin oy verme gününden önce, 2680 sayılı Kanun'daki esaslara uygun olarak çıkarılacak kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenir.

Madde Geçici 6

Kanunun yürürlüğe girmesini takip eden ilk mahalli idareler seçimlerinde, 6 Kasım 1983 tarihli milletvekili seçimlerinde kullanılan seçmen listeleri güncellenerek kullanılır. Güncelleme işlemleri için listeler askıya…

Madde Geçici 7

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk yerel seçimlerin 25 Mart 1984'te yapılacağını belirleyen hükümdür. Seçim takviminin başlangıcını belirleme ve belirli kanunlarda yer alan süreleri kısaltma yetkisi Yüksek…

Madde Geçici 8

Bu Kanun yürürlüğe girdikten sonraki ilk mahalli idareler seçimlerinde, seçime katılmak isteyecek siyasi partiler için büyük kongreyi yapmış olma şartı aranmayacaktır.

Madde Geçici 9

Geçici 7 nci madde uyarınca yapılacak seçimlerde aday olmak isteyen atanmış belediye başkanları, kanuni süreler içerisinde görevlerinden ayrılmalıdır.

Madde Geçici 10

Mahalli idareler seçimlerinde aday olup seçimi kaybeden memurlar, belirli meslek grupları dışındaysa, sonuçların ilanından itibaren bir ay içinde başvurarak eski veya eş değer bir göreve dönebilirler.

Madde Geçici 11

2963 sayılı Kanun kapsamında kurulan ancak henüz adli ve mülki teşkilatları tamamlanmamış ilçelerde, yerel seçimleri yönetecek ilçe seçim kurullarının belirlenmesi veya yeni kurulların oluşturulması yetkisi Yüksek…

Madde Geçici 12

1993 yılında kurulacak olan belediyelerin organ seçimlerinin, 1994 yılı Mart ayındaki Mahalli İdareler Genel Seçimleri ile birlikte yapılması düzenlenmiştir.

Madde Geçici 13

Madde 35 – Propaganda serbestliği:

Mahalli idareler seçimlerinde propaganda yapmak 298 sayılı Kanun çerçevesinde serbesttir. Ancak 298 sayılı Kanunun 52-55. maddeleri arasındaki radyo ve televizyon propagandasıyla ilgili hükümler, 52. maddenin son bendi…

Madde 36 – Özel hüküm bulunmayan hallerde uygulama:

Bu Kanunda özel bir düzenlemenin bulunmadığı durumlar için, bu Kanuna aykırı olmayan belirli seçim ve siyasi parti yasaları uygulanır.

Madde 37 – Yürürlükten kaldırılan hükümler

Madde 38 – Yürürlük:

Bu Kanun, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Madde 39 – Yürütme:

Bu kanunun hükümlerinin yürütülmesi yetkisi Bakanlar Kurulu'na verilmiştir.